Bát mã truy phong

Linh vật thứ 7 trong 12 con giáp

Trong vòng tuần hoàn của 12 con giáp, tuổi Ngọ chiếm giữ vị trí thứ bảy – con số tượng trưng cho sự kết nối giữa đất và trời, giữa hành động và tư duy. Bước vào năm Ngọ, người ta thường nhắc về loài vật này với sự trân trọng bởi những đức tính cao quý vốn đã trở thành chuẩn mực ứng xử.

Ngựa trước hết biểu trưng cho sự bền bỉ và nhẫn nại; một con tuấn mã có thể vượt hàng ngàn dặm xa mà không mệt mỏi, tượng trưng cho ý chí sắt đá vượt qua nghịch cảnh. Bên cạnh đó, ngựa còn là hiện thân của lòng trung thành tuyệt đối, luôn đồng hành cùng chủ nhân trong những lúc gian nguy nhất. Đặc biệt, hình ảnh con ngựa phi nước đại trên thảo nguyên còn gợi nhắc về khát khao tự do và tinh thần phóng khoáng, không bao giờ chịu khuất phục trước những rào cản hạn hẹp.

Tranh “Bát mã truy phong” và lời chúc “mã đáo thành công”

“Bát mã truy phong” là bức tranh phong thủy nổi tiếng với hình ảnh tám con ngựa khỏe mạnh tung vó phi trong gió, mang ý nghĩa biểu thị sức mạnh, sự đoàn kết, tinh thần kiên trì đương đầu với phong ba mang đến sự thành công, thắng lợi và thịnh vượng. Trong phong thủy, số 8 (Bát) có âm đọc gần giống chữ “Phát”, mang ý nghĩa phát đạt, hưng thịnh. Bởi vậy, người ta hay tặng tranh Bát mã truy phong cho những người bắt đầu khởi sự kinh doanh, hay tặng nhân dịp khai trương hoặc những người đang trên đường lập công danh. Cùng với đó, lời chúc “Mã đáo thành công” (ngựa về ắt thành công) là lời chúc sự may mắn, thuận lợi, đạt được nhiều thành tựu lớn trong công việc, sự nghiệp hay dự định.

 Thành ngữ, tục ngữ nổi tiếng về ngựa trong kho tàng văn hóa

Trong kho tàng văn học dân gian, hình ảnh con ngựa hiện lên vô cùng đa dạng, phản chiếu những góc nhìn đa chiều của con người về cuộc sống. Thông qua những câu thành ngữ, tục ngữ, chúng ta thấy được cả những bài học ngợi ca lẫn những lời răn dạy sắc sảo.

Về phương diện tích cực, con ngựa là biểu tượng của tình đoàn kết và sự trung thực:

• Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ: Nói về tình đoàn kết, sự đồng cảm, sự sẻ chia trong cộng đồng khi có người gặp hoạn nạn.
• Mã đáo thành công: Lời chúc may mắn, thành công
• Thẳng như ruột ngựa: Ca ngợi sự ngay thẳng, chính trực, một phẩm chất đáng quý của người quân tử không ưa sự lắt léo, dối gian.

Tuy nhiên, dân gian cũng dùng hình tượng ngựa để cảnh báo về những thói hư tật xấu:

• Ngựa non háu đá: Phê phán những người trẻ thiếu trải nghiệm nhưng lại quá kiêu ngạo, hành động thiếu suy nghĩ dẫn đến sai lầm.
• Đầu trâu mặt ngựa: Hình ảnh ẩn dụ cho những kẻ hung dữ, bất lương, gây mất an ninh trật tự xã hội.
• Ngựa quen đường cũ: Một lời cảnh tỉnh về việc lặp lại những lỗi lầm cũ, không chịu thay đổi bản thân để hướng thiện.

Ngựa trong tâm thức người Việt và những bài học quý giá

Thánh Gióng và ngựa sắt

Trong truyền thuyết lịch sử dân tộc, không thể không nhắc tới truyền thuyết Thánh Gióng - một trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian. Con ngựa sắt khổng lồ, phun lửa, cùng Thánh Gióng đánh tan giặc Ân, không chỉ là hình ảnh kỳ vĩ của trí tưởng tượng dân gian mà còn là biểu tượng cho sức mạnh đoàn kết, ý chí quật cường của dân tộc.

Năm mới Bính Ngọ đang gõ cửa, nhìn vào vó ngựa để tự nhắc mình hãy luôn giữ lấy ngọn lửa đam mê, sự trung thực và lòng bao dung để mỗi bước chạy trên đường đời đều trở nên vững chãi và rạng rỡ hơn.

Trong niềm vui giao thời, xin mượn đôi câu đối thay cho lời chúc gửi tới quý độc giả:

“Mã đáo thành công, Xuân vạn phúc

Cung hỷ phát tài, Tết an khang”

                                                                                      Phan Ngọc Ly