Normandie: Chiếc tàu to nhất của Pháp và đẹp nhất thế giới

Thứ ba, Ngày 26/05/2026 00:00

LTS: 09/02/1942, tàu Normandie của Pháp, tàu viễn dương lớn nhất và sang trọng nhất trên biển lúc bấy giờ, đã bốc cháy khi đang trong quá trình được người Mỹ chuyển đổi vì mục đích quân sự. Khi người Pháp đầu hàng quân Đức vào tháng 6/1940, và chế độ Vichy bù nhìn được thành lập, Normandie đang neo đậu tại Thành phố New York. Hải quân Mỹ ngay lập tức đặt con tàu dưới chế bộ “giám sát bảo vệ,” vì chính phủ Mỹ không muốn một con tàu có kích thước và tốc độ như vậy rơi vào tay quân Đức, điều chắc chắn sẽ xảy ra nếu nó quay trở lại Pháp. Tháng 11/1941, tạp chí Time đăng một bài báo nói rằng trong trường hợp Mỹ tham chiến, Hải quân nước này sẽ chiếm Normandie và biến nó thành một tàu sân bay. Bài viết cũng giải thích lý do tại sao thiết kế của con tàu khiến việc chuyển đổi trở nên tương đối đơn giản. Khi Hải quân Mỹ nắm quyền kiểm soát con tàu, ngay sau trận Trân Châu Cảng, họ bắt đầu quá trình chuyển đổi con tàu – nhưng đã biến nó thành tàu chở quân và đổi tên thành USS Lafayette để vinh danh vị tướng Pháp đã hỗ trợ các thuộc địa Mỹ trong hành trình giành độc lập ban đầu của họ.

Ít ai biết được rằng, cách đó 6 năm thôi, trên tờ Đông Tây báo xuất bản tại Việt Nam đã có bài báo giới thiệu về con tàu này với những những số liệu rất chi tiết và mĩ tự rất đẹp khi con tàu này vừa hạ thủy: “to nhất Pháp”, “đẹp nhất thế giới”.

Điều này cho thấy, từ đầu thế kỉ XX, người Việt Nam rất quan tâm đến những con tàu biển cỡ lớn và công nghệ đóng tàu hiện đại.

Tạo chí Công nghiệp Tàu thủy xin trân trọng giới thiệu bài viết đó trên báo Đông Tây.

Tàu Normandie

Chiếc này trọng tải đưvợc 72.280 tấn, bề dài tới 313 thước, bề ngang đo được 86 thước, nó chạy mau tới 32 hải lí một giờ (gần 54km) lần đầu tiên chạy từ cửa bể Le Havre (Pháp) sang kinh thành Nữu Ưowsc (Mĩ) mất có 5 ngày. Sức nó tới 162.000 mã lực, chở được 2000 hành khách, ấy là không kể các quan tần và thủy thủ với 187 tên đầu bếp và phụ bếp, 9 người làm lợn, 10 người làm bánh mì, mỗi người đi tàu lại đèo thêm 16.000 cân thịt, 7000 con gà, 70.000 quả trứng, và mấy trăm cân rau, dầu, dấm, và các đồ gia vị khác.

Một cái tàu to lớn như thế, tất cả các phòng cũng rộng rãi lắm. Mà thật, riêng phòng nấu ăn dài 65 thước, ngang 30 thước. Phòng này có một cái lò điện dài 17 thước, chứa tới 56.880 cái đĩa, 14.600 thìa, 150.000 khăn bàn, 45.000 khăn ăn, và hàng nghìn đồ phụ tùng khác như dao, tách, cốc,…

Phòng ăn hạng nhất dài 86 thước, rộng 9 thước, chung quanh đều có lồng kính soi hết.

Còn phòng ngủ, phòng tắm, phòng rửa, phòng khách và phòng hút thuốc cũng đều rộng rãi, sang trọng lắm.

Trong tàu lại có một cái rạp hát có thể chứa được 400 khán giả và một cái hoa viên có đủ chim cá và các loài thảo mộc nữa.

Phòng ăn chính của Normandie

Ngoài ra lại có một cái nhà in nữa. Nhà in này dài 12 thước, rộng 5 thước ở phía đầu tầu. Các độc giả tất hỏi nhà in ấy để làm gì? Để in một tờ báo cho hành khách đọc chứ còn để làm gì? Tờ báo mà nhà in này in mệnh danh là L’Atlantique (Đại Tây Dương), dày từ 24 đến 30 trang khổ rộng. Báo này cứ mỗi buổi sáng phát hành.

Cứ từ 4 đến 7 trang để riêng cho tin tức 5 châu, tiếp được bằng vô tuyến điện, tin tức về tiền tệ lên xuống, tin tức về hành khách trên tàu,… Mọi công việc soạn bài, xếp chữ, lên khuôn đều phải xong từ lúc tang tảng sáng, duy có những bài dài thì đã in sẵn ở Paris, tại nhà in Atlantique.

Nhà in trên tàu còn in các thực đơn hàng ngày, các giấy cá ngựa máy,… Cá ngựa máy chơi cũng vui lắm có thể chỉ mất 10 quan mà được 200 quan. Còn phải in bản kê tên các hành khách để phát, nhận việc vặt của 300 hành khách, nhiều việc lắm.

Công việc nhà in chia ra như sau này:

Ngày tàu nhổ neo, lựa chọn các bài đã có sẵn để thêm vào những bài sẽ viết trên tàu, kê thực đơn ngày hôm đó rồi đưa cho anh đầu bếp coi lại xem có cần phải sửa đổi không, đặt bản kê tên các hành khách trên tàu để phân phát cho mọi người, đặt thực đơn vào bàn ăn, in chương trình hòa nhạc, vào sáu giờ chiều nhận được tin tức các nhà báo lập tức viết bài.

Ngày thứ nhì, 4 giờ sáng nhận được tin cuối cùng của Pháp và Anh, nhất là tin tức về giá bạc lên xuống ở ba thành phố: Paris, Londres và Newyork. Mấy giờ sau báo phát hành. Phát giấy cá ngựa máy, đặt thực đơn ngày hôm sau, đặt chương trình buổi dạ yến và khiêu vũ.

Chín giờ đêm, nhận được tin các báo chí tòa soạn viết ngay mục “Tin tức năm châu” cho đến 2 giờ khuya.

Ngày thứ ba, công việc cũng như mấy ngày trước

Ngày thứ tư, báo nói về giờ tàu đến, cá cách thức khi lên bờ, trình giấy thông hành,…

Xem như vậy thì công việc cũng bộn bề, bởi vậy nhà máy thường phải chạy suốt đêm,…

Chiếc tàu to lớn, đẹp đẽ và chạy mau như thế tất phải làm tốn công phu lắm. Quả vậy, người ta dự bị đóng nó từ 10 năm nay, mà suốt trong 5 năm trường hơn nghìn thợ ra sức làm, mãi ngày 29 Mai 1935 người ta mới làm lễ khánh thành cho nó chạy. Chiếc tàu này thực đã làm vẻ vang cho nước Pháp.

Tàu Normandie và tàu Dunkerque tại cảng Le Havre năm 1939